Virus Corona (nCoV-19) hanesan virus nebe ataka Sistema
respiratoriu.
Moras nebe mosu tanba kauza husi Virus Corona
hanaran COVID-19 no moras ne’e bele hamosu infesaun iha Sistema respiratoriui,
pneumonia maka’as no mate.
Virus 2019 Novela Coronavirus (nCov-19) nebe
koñesidu liu ho virus Corona hanesan tipu foun husi virus Corona nebe hadaet
husi ema. Virus ne’e bele ataka se deit hahu husi bebé, labarik no ema boot. Infesaun
virus ne’e hanaran COVID-19 no bad ala-uluk deskobre iha sidade Wuhan-China iha
fim do Dezembru 2019. Virus ne’e daet ho lais no habelar-an ona ba fatin seluk
iha Cina no nasaun balun.
Virus Corona maka klibur virus nebe bele infekta Sistema
respiratoriu. Iha kazu lubuk ida, virus ne’e hamosu deit infesaun respiratoriu Kaman,
hanesan Fani.
Maibe, virus ne’e mos bele hamosu infeksaun
respiratoriu todan, hanesan pneumonia, Middle-East Respiratory
Syndrome (MERS), no Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS).
Sinais Virus Corona
Infesaun virus Corona ka COVID-19 bele hamosu
pasiente hetan sintoma fani, hanesan inus ben no kustupadu, ulun moras, mear,
kakorok moras no be-doko; ka sintoma moras infesaun respiratoriu todan, hanesan
isin manas maka’as, mear tasak no mear ho ran, dada iis la diak no hirus matan
moras.
Bazeia ba peskiza, sintoma COVID-19 mosu iha tempu
loron 2 nia laran to’o semana 2 hafoin kona virus Corona.
Bainhira Maka Bele ba Konsulta
Ba kedan konsulta iha Doutor karik ita boot hetan
sintoma infesaun virus Corona (COVID-19) hanesan mensiona iha leten, liu-liu
wainhira sintoma mosu semana 2 hafoin fila husi Cina ka nasaun sira seluk nebe
pozitivu infetadu. Ema nebe deskonfia infetadu virus Corona tenke haruka lalais
ba sentru emerjensia hospital nebe besik atu bele hetan tratamentu nebe
própriu.
Kauza Virus Corona
![]() |
| https://towardsdatascience.com/top-5-r-resources-on-covid-19-coronavirus-1d4c8df6d85f |
Infesaun virus Corona ka COVID-19 kauza husi
coronavirus, maka grupu virus nebe infekte Sistema respiratoriu. Iha kazu
balun, coronavirus hamosu deit infesaun respiratoriu Kaman to’o medio-grave,
hanesan fani. Maibe, virus ne’e mos bele hamosu infesaun respiratoriu todan
hanesan pneumonia, Middle-East
Respiratory Syndrome (MERS) no Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS).
Iha konjektura balun katak virus Corona dahuluk
hadaet husi animal ba ema. Maibe, tuir mai deskobre katak virus Corona mos daet
husi ema ba ema.
Ema ida bele afetadu COVID-19 liu husi maneira
oi-oin, hanesan:
·
Asidentalmente dada iis husi ksít kaben husi fani ka mear husi ema nebe
kona ona COVID-19.
·
Kaer ibun ka inus wainhira la fase liman dahuluk, hafoin kaer sasan nebe
kona ksít kaben husi ema nebe kona ona COVID-19.
·
Kontaktu distansia besik ho ema nebe kona ona COVID-19, hanesan isin
kona malu ka kaer liman.
Virus Corona bele infekte ema hotu, maibe efeitu
sei perigu liu ka bele fatal wainhira akontese ba ema nebe idade boot, inan
isin rua, ema nebe moras ka ema sira nebe immunidade fraku.

Diágnosa Virus Corona
Atu determina pasiente ida infetadu husi virus Corona,
doutor sei husu sintoma nebe pasiente refere hasoru. Doutor mos sei husu
pasiente refere viagem ba fatin sira nebe endémiku virus Corona molok mosu
sintoma.
Atu determina diagnose COVID-19, doutor sei halo
teste tuir mai hanesan:
·
Teste ran
·
Teste krose kakorok atu hare amostra mear-tasak/kaben-tasak.
·
Rontgen Hirus-matan atu identifika
infiltrasaun ka líquidu iha aten-book.
Tratamentu Virus Corona
Infesaun virus Corona ka COVID-19 seidauk bele atu
kura, maibe iha etapa balun nebe bele halo husi doutor atu hamenus ninia
sintoma, maka hanesan tuir mai ne’e:
·
Fo aimoruk hatun isin manas no moras. Maibe doutor sei la fo aspirin ba
ema nebe infetadu moras COVID-19 nebe idade sei 18 tun mai kraik.
·
Sujere pasiente COVID-19 atu hari’is ho bee morna no uza humidifier
atu halakon mear no kakorok moras.
·
Sujere pasiente COVID-19 atu deskansa barak no labele sai husi uma atu
prevene transmisaun Virus Corona.
·
Sujere pasiente COVID-19 atu hemu bee barak atu asegura liquidu isin
lolon nian.
Komplikasaun Virus Corona
·
Pneumonia
·
Infeksaun sekundáriu ba orgaun seluk
·
Falla kidénia (ginjal)
·
Alezasaun kardiáka (Acute cardiac injury)
·
Acute respiratory distress syndrome
·
Mate
Prevensaun Virus Corona
To’o ohin loron, seidauk iha vasina atu prevene moras
COVID-19. Tan ne’e maneira diak liu atu halo prevensaun maka hadook-an husi
fator sira nebe bele hamosu infesaun virus refere, maka hanesan tuir mai ne’e:
·
Labele viagem ba China ka nasaun sira nebe infetadu virus Corona.
·
Uza maskra wainhira halo aktividade iha liur no liu-liu iha fatin komum.
·
Fase liman ho sabaun no uza hand sanitizer nebe kompoze ho alcohol
hafoin hala’o aktividade iha liur.
·
Labele kontaktu direita ho animal liu-liu animal fuik. Wainhira halo
kontaktu direita ona tenke fase liman kedan.
·
Tein na’an to’o tasak didiak molok konsumu.
·
Taka ibun no inus ho lensu ka tissue wainhira mear no fani, hafoin soe
kedan ba lixeiru.
·
Labele besik ema nebe moras.
·
Kuidadu sasan hotu nebe uza lor-loron atu mos nafatin no hamos ambiente
nebe ita hela ba.
· Izola-an iha uma no hamenus kontaktu ho membru familia no ema seluk.
· Izola-an iha uma no hamenus kontaktu ho membru familia no ema seluk.
Ba pessoal nebe deskonfia kona moras COVID-19, iha
maneira balun nebe bele hala’o atu virus Corona labele daet ba ema seluk no ema
nebe sira Hadomi, maka:
·
Labele sai husi uma, alem de atu ba halo tratamentu.
·
Esforsu atu hela ketak husi ema seluk provizoriumente. Wainhira la
possivel, uza kuartu no hari’is fatin nebe diferente husi ema seluk.
·
Bandu ema seluk nebe atu vizita ita boot to’o ita boot rekopera ona.
·
Labele partisipa iha enkontru ho ema nebe moras no mos ema nebe
saudavel.
·
Prevene utilizasaun sasan han nian no hemu nian, sasan hari’is nian no
mos ekipamentu toba nian ho ema seluk.
·
Uza maskra no lensu liman wainhira iha fatin komum ka wainhira hamutuk
ho ema seluk.
·
Taka ibun no inus ho lensu ka tissue wainhira mear no fani, hafoin soe
kedan ba lixeiru.
Hakerek Nain:
Inacio Fernandes Quintao, L. Agp
Check This Out...!




Muito obrigado irmão, que Deus abençoe e mantenha todos nós desta doença perigosa.
ReplyDeleteCompartilharei essas informações com todos os meus amigos e parentes.
Mais uma vez, muito obrigado.
Nada e Obrigado barak mos ba ita boot.
ReplyDeleteFavor ajuda espalla hela informasaun ne'e atu ita nia maluk sira seluk mos bele halo tuir padraun sira nebe Organizasaun Saude Mundial fo sai.
#Hakmatek_Iha_Uma